يك راه‌آهن سبكى در 40 ميلى اول اين جاده ساخته شده بود در صورتى كه در مشرق ارز روم فقط كوره‌راهى وجود داشت نه جاده . در تحت تعليمات آلمانها نقشهء يك لشكركشى زمستانى كشيده شده بود . اين مطلب معلوم بود كه ساريكاميش توسط قشون عمدهء روس نگاهدارى خواهد شد ، زيرا كه آن مشرف به قارص و بعلاوه بالاى خطآهن و در فاصلهء چند ميلى از مرز در خود جادهء ارزروم واقع بود . نقشه اين بود كه روسها را در ساريكاميش با آرتش يازدهم ترك مشغول دارند و در همانموقع جناح راست آنها را بوسيلهء آرتش نهم و دهم به تله بياندازند . اين نقشه بىباكانه و جاه‌طلبانه بود و تا اندازه‌اى هم موفقيت حاصل شد . علت شكست آن همانا دليرى و شجاعت روس‌ها بود . همچنين فقدان توپخانهء متحرك و اشكال رسانيدن مهمات و آذوقه از يك برف ضخيم مانع بزرگى براى آرتش مهاجم بوده است . آرتش يازدهم كه حمله را شروع نمود روسها را تا خرسون در امتداد ارس عقب راند كه در حدود 30 ميل در جنوب ساريكاميش قرار داشت . در اين ضمن آرتش نهم و دهم پس از كشمكش و زدوخورد سخت در برف عميق در ارتفاعات بلند موفقانه در روز تولد مسيح به حوالى ساريكاميش رسيدند ، اما نتوانستند به شهر داخل شوند . در جناح چپ آرتش اول حمله كرده و اردهان را كه بوسيلهء چهارهزار روس دفاع ميشد تصرف كرد . تا اينجا نقشهء تركها موفقانه بود . اما از اينجا وضعيت تغيير كرد . در 29 دسامبر شايد بواسطهء عدم موفقيت در رساندن مهمات و آذوقه آرتش دهم شروع به عقب‌نشينى نموده و در چند روز بعد هم آرتش اول از اردهان بيرون رانده شد . آرتش يازدهم براى نجات آرتش دهم سخت جنگيد ولى در آخر هردو فرارى شدند . همچنين با تلفات وحشتناكى كه بيشتر بواسطهء عمليات جنگى و قسمتى هم بواسطهء عقب‌نشينى به ارزروم بود . فلاكت و بدبختى تركها بواسطهء حملهء روس‌ها به خطوط مواصلاتى دريائى آنها زيادتر شد و در اين رستاخيز يك ناوشكن و يك كشتى حمل و نقل وعدهء ديگرى از جهازات كوچك تركان در نزديكى سينوپ غرق شدند .